Vừa qua, khoa Cấp cứu – Hồi sức tích cực và Chống độc, Trung tâm Y tế Tịnh Biên đã tiếp nhận và điều trị tích cực cho một trường hợp bệnh nhân bị uốn ván nặng.

Bệnh nhân là nam, 45 tuổi nhập viện trong tình trạng cứng hàm, nói khó. Qua khai thác tiền sử, khoảng 10 ngày trước trong lúc làm việc, bệnh nhân có dẫm phải đinh. Do chủ quan, bệnh nhân không đi tiêm ngừa mà chỉ tự mua thuốc giảm đau uống. Sau đó, các triệu chứng xuất hiện và tăng dần: nói khó, cứng hàm, khó há miệng, co cứng cơ vùng thắt lưng và vùng bụng, đi lại khó khăn 

Ca bệnh trên là lời cảnh báo quan trọng: Uốn ván vẫn là một căn bệnh nguy hiểm, đe dọa trực tiếp đến tính mạng chỉ từ những vết thương rất nhỏ.

Bệnh uốn ván là gì?

Uốn ván là bệnh lý nhiễm khuẩn cấp tính nặng do ngoại độc tố của vi khuẩn uốn ván (Clostridium tetani) gây ra. Bệnh đặc trưng bởi tình trạng co cứng cơ liên tục và các cơn co giật trên nền tăng trương lực cơ, có tỷ lệ tử vong cao.

Vi khuẩn uốn ván tồn tại phổ biến trong đất, bụi, phân động vật và xâm nhập vào cơ thể con người thông qua các vết thương hở trên da.

Bệnh diễn tiến qua 4 thời kỳ:

- Thời kỳ ủ bệnh: Kéo dài từ 2 ngày đến 2 tháng (trung bình khoảng 8 ngày). Thời kỳ này người bệnh thường chưa có triệu chứng rõ rệt; thời kỳ ủ bệnh càng ngắn thì bệnh càng nặng.

- Thời kỳ khởi phát: Bắt đầu bằng triệu chứng cứng hàm, sau đó xuất hiện khó nói, nuốt vướng, khó nhai, khó há miệng tăng dần. Tiếp theo là co cứng các nhóm cơ vùng mặt, lưng, ngực, bụng và các chi... Khi bị kích thích (ánh sáng, tiếng động), các cơn co cứng tăng lên gây đau đớn dữ dội. Người bệnh có thể kèm theo bồn chồn, sốt cao, vã mồ hôi, nhịp tim nhanh.

- Thời kỳ toàn phát: Xuất hiện các cơn co giật toàn thân. Tình trạng co cứng kéo dài các nhóm cơ hô hấp có thể dẫn đến ngưng thở, ngưng tim và tử vong nếu không được cấp cứu kịp thời.

- Thời kỳ lui bệnh: Các cơn co giật và tình trạng co cứng cơ giảm dần. Thời kỳ này có thể kéo dài từ vài tuần đến hàng tháng tùy thuộc vào độ nặng của bệnh.

Những ai có nguy cơ mắc bệnh?

Bất kỳ ai cũng có nguy cơ mắc bệnh uốn ván nếu chưa được tiêm phòng đầy đủ hoặc đã tiêm nhưng không tiêm nhắc lại. Nguy cơ đặc biệt cao ở các trường hợp:

- Bị dẫm, đâm bởi đinh, gai, cành cây, vật sắc nhọn (kể cả vật gỉ sét hay không gỉ) hoặc dụng cụ bị dính bẩn.

- Bị vết thương do tai nạn giao thông, tai nạn lao động, sinh hoạt bị nhiễm bẩn do đất, bùn, bụi bẩn hoặc phân động vật.

- Phụ nữ mang thai chưa được tiêm phòng uốn ván đầy đủ.

Khuyến cáo phòng, tránh bệnh uốn ván

Để chủ động bảo vệ sức khỏe, người dân cần thực hiện tốt các biện pháp sau:

1. Xử trí vết thương đúng cách: Khi bị vết thương hở, cần rửa sạch ngay dưới vòi nước chảy và sát trùng bằng dung dịch kháng khuẩn. Sau đó, đến ngay cơ sở y tế gần nhất để được y bác sĩ xử lý chuyên môn và chỉ định tiêm ngừa kịp thời.

2. Tiêm vắc-xin phòng bệnh:

- Trẻ em và phụ nữ mang thai cần được tiêm vắc-xin ngừa uốn ván đầy đủ theo chương trình tiêm chủng.

- Người trưởng thành cần tiêm nhắc lại vắc-xin phòng uốn ván mỗi 10 năm một lần.

=> Vắc-xin ngừa uốn ván chính là "lá chắn" an toàn và hiệu quả nhất để bảo vệ bản thân với chi phí vô cùng tiết kiệm.

THÔNG ĐIỆP SỨC KHỎE:

- Bệnh uốn ván có thể đến từ những vết thương rất nhỏ: một cành cây đâm, một vết xước do cặn bẩn, không chỉ riêng vật kim loại gỉ sét.

- Đây là bệnh lý nguy hiểm nhưng HOÀN TOÀN CÓ THỂ PHÒNG NGỪA BẰNG VẮC-XIN.

- Đừng chủ quan – Hãy bảo vệ bản thân và gia đình bằng việc tiêm phòng đầy đủ ngay hôm nay!

Bs. Lê Phước Thanh, Khoa Cấp cứu – Hồi sức tích cực và Chống độc

                                                Trung tâm Y tế Tịnh Biên