Ma túy không chỉ là tệ nạn xã hội mà còn là hiểm họa âm thầm, len lỏi vào từng ngõ ngách của đời sống xã hội, tàn phá sức khỏe con người, làm đổ vỡ hạnh phúc gia đình và cướp đi tương lai của biết bao thế hệ.

Tệ nạn ma túy là một trong những mối đe dọa, chiếm tỷ lệ cao trong tổng số tội phạm và hiện nay được coi là quốc nạn. Tác động của ma túy đối với sức khỏe vô cùng nghiêm trọng. Người sử dụng có thể rơi vào trạng thái hưng phấn quá mức, hoang tưởng, ảo giác, co giật, suy thận, tổn thương cơ. Ma túy có thể gây phù phổi cấp, tràn khí màng phổi, tràn khí trung thất, xuất huyết phế nang, viêm tiểu phế quản tắc nghẽn, viêm phổi, lên cơn hen phế quản. Người nghiện nặng có biểu hiện rối loạn phản xạ thần kinh, đau đầu, chóng mặt, trí nhớ giảm sút, viêm dây thần kinh, rối loạn cảm giác, hoang mang, bị kích động, lên cơn loạn thần kinh, dễ bị kích động. Các chất ma túy còn kích thích làm tăng nhịp tim, gây co thắt mạch vành, nặng hơn có thể gây nhồi máu cơ tim; đe dọa tử vong nếu không được cấp cứu kịp thời.
Người nghiện ma túy cũng bị thay đổi trạng thái tâm lý, sa sút về tinh thần. Họ thường xa lánh nếp sống, sinh hoạt lành mạnh, xa lánh người thân, bạn bè tốt. Khi đã lệ thuộc, thì nhu cầu cao nhất đối với người nghiện là ma tuý. Vì vậy, để đáp ứng nhu cầu bức bách của bản thân, họ có thể làm bất cứ việc gì kể cả trộm cắp, lừa đảo, cướp giật, thậm chí giết người. Hành vi, lối sống của họ bị tha hóa về nhân cách, sai lệch so với chuẩn mực đạo đức của xã hội và luật pháp; gây tổn hại về tình cảm, hạnh phúc gia đình.
Sử dụng ma tuý tiêu tốn nhiều tiền bạc. Bởi người nghiện luôn có xu hướng tăng liều dùng, nên chi phí về tiền của ngày càng lớn, dẫn đến họ bị khánh kiệt về kinh tế. Mặt khác, hàng năm, Nhà nước phải chi phí hàng ngàn tỷ đồng cho việc xóa bỏ cây thuốc phiện, cho công tác cai nghiện, công tác phòng, chống và kiểm soát ma tuý. Ma túy cũng làm suy giảm lực lượng lao động của gia đình và xã hội cả về số lượng và chất lượng; làm cho thu nhập quốc dân cũng giảm, chi phí cho dự phòng và chăm sóc y tế lại tăng; ảnh hưởng đến tâm lý của các nhà đầu tư nước ngoài, khách du lịch.
Không chỉ gây hại cho kinh tế, ma túy còn kéo theo nhiều hệ lụy xã hội nghiêm trọng. Nó là nguyên nhân làm nảy sinh, gia tăng tình hình tội phạm. Là nguyên nhân, điều kiện phát triển các tệ nạn xã hội khác. Người nghiện dễ mất kiểm soát hành vi và có nguy cơ cao vi phạm pháp luật. Nhiều vụ án hình sự, tai nạn giao thông, bạo lực hay gây rối trật tự công cộng có lên quan từ việc sử dụng chất kích thích. Đặc biệt, với thanh thiếu niên, việc sử dụng ma túy sớm có thể ảnh hưởng lâu dài tới khả năng học tập, làm việc và các mối quan hệ xã hội. Nhiều người trẻ rơi vào tình trạng lệ thuộc tâm lý, trầm cảm, rối loạn hành vi và mất đánh mất tương lai.
Điều đáng lo ngại hiện nay là các đối tượng mua bán ma túy ngày càng có thủ đoạn tinh vi để qua mặt cơ quan chức năng, cũng như tiếp cận giới trẻ. Vì vậy, đa số người nghiện hiện nay là thanh thiếu niên. Cho nên, ngoài việc vào cuộc quyết liệt của ngành chức năng, cần triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm ngăn chặn ma túy mới xâm nhập đời sống học đường và cộng đồng. Theo đó, công tác tuyên truyền cần được đổi mới theo hướng trực quan, sát thực tế, giúp người trẻ nhận diện rõ các hình thức ngụy trang của ma túy. Trong đó, gia đình và nhà trường đóng vai trò đặc biệt trong quan tâm, kịp thời phát hiện con em những dấu hiệu bất thường về tâm lý, hành vi hoặc các mối quan hệ xã hội. Đồng thời, phối hợp trang bị cho trẻ kỹ năng từ chối, khả năng nhận diện nguy cơ và bản lĩnh trước những lời rủ rê, kích động. Đặc biệt, mỗi cá nhân cần chủ động nâng cao kiến thức để hiểu rõ những nguy hại và cách phòng tránh ma túy. Tuy nhiên, cuộc chiến chống ma túy sẽ không trọn vẹn nếu chúng ta chỉ tập trung vào phòng ngừa và xử lý vi phạm. Sự nghiêm minh của pháp luật là điều cần thiết, nhưng lòng nhân ái và sự đồng hành của cộng đồng cũng quan trọng không kém. Trong đó cần có sự giúp đỡ sau cai nghiện và người chấp hành xong án phạt tái hòa nhập cộng đồng. Khi một người được hỗ trợ tái hòa nhập thành công, không chỉ cuộc đời họ được thay đổi, mà cả gia đình và tương lai của con cái cũng được đảm bảo. Việc hỗ trợ học nghề, giới thiệu việc làm, tạo sinh kế còn làm tăng khả năng kết nối, cảm hóa và lan tỏa giá trị tốt đẹp của cộng đồng đối những người từng lầm lỡ.
Xây dựng xã hội không ma túy là mục tiêu đầy thử thách, nhưng hoàn toàn có thể đạt được, nếu mỗi gia đình cùng chung tay, mỗi người dân cùng hành động, và mỗi tổ chức xã hội phát huy trọn vẹn vai trò của mình trong cuộc chiến chống ma túy. Vì sự bình yên của cộng đồng, vì tương lai của thế hệ mai sau, ngay bây giờ chúng ta hãy hiểu biết đúng đắn và cùng nắm tay hành động trong cuộc chiến đầy cam go và thách thức này./.
Nguyễn Minh Thời
TTYT Tịnh Biên